ประเพณีแห่ต้นดอกไม้ ต.อาฮี อ.ท่าลี่ จ.เลย
วัน 16 เมย 2559
นายณัฐวัฒน์ สันหาชนานันท์ นายกเทศมนตรีเทศบาลตำบลอาฮี ประเพณีแห่ต้นดอกไม้ มีที่จังหวัดเลยเท่านั้น ปัจจุบันมีการแห่ที่ตำบลแสงภา อำเภอนาแห้ว และที่ ตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่ ที่ตำบลอาฮี เมื่อก่อนนี้ก็มีขนาดใหญ่เหมือนแสงภา แต่ปัจจุบันบ้านเมืองเจริญขนาดต้นไม้จึงย่อส่วนลงมา เนื่องจากมีบ้านเรือนและสายไฟฟ้ามาเป็นปัจจัยที่ต้องหลีกเลี่ยง
นายสัญญา สุวันนัง ประธานสภาวัฒนธรรมอาฮี-น้ำทูน กล่าวว่า ประเพณีแห่ต้นดอกไม้จะมีขึ้นหลังวันตรุษสงกรานต์ วันที่ 16 เมษายน 59 ตามหมู่บ้านบางแห่งมีการแห่ต้นดอกไม้ ในเวลากลางวัน ชาวบ้านนำเอาไม้ไผ่มาทำเป็นโครงรูปทรงคล้ายกระติ๊บข้าวเหนียวโบราณ หุ้มด้วยกาบกล้วยหรือหญ้าคา และประดับด้วยใบไม้ ดอกไม้ เช่น ดอกคูณ ดอกจำปา และดอกไม้ป่าชนิดอื่นๆ และมีเครื่องไทยทาน เช่น สมุด ดินสอ กระดาษ ฝ้าย ไหม ไม้ขีดไฟ ธูปเทียนและสิ่งของอื่นๆ ประดับประดาอย่างสวยงาม เรียกว่า "ต้นดอกไม้” พอตอนเย็นใกล้พบค่ำ ก็ทำการแห่อย่างสนุกสนาน มีคนตีฆ้อง ตีกลองให้จังหวะ บางคนเป็นคนร้องเพลง มีคนหามต้นดอกไม้ สี่คนข้างสองคน ข้างหลังสองคน หามไปด้วยโยกตามจังหวะเสียงดนตรีไปด้วยเป็นที่สนุกสนาน และมีผู้มาร่วมแห่เป็นจำนวนมาก พอถึงวัดก็แห่รอบวัด 3 รอบ จึงนำดอกไม้ไปถวายพระสงฆ์ มีการไหว้พระรับศีล กล่าวคำถวายดอกไม้ และฟังเทศน์ฉลองต้นดอกไม้ด้วย ทำเช่นนี้หลายวัน คนถึงราววันเพ็ญเดือนหก คือวันอัญเชิญพระพุทธรูปที่นำมาสรงน้ำ ไปประดิษฐานไว้ตามเดิม การจัดทำต้นดอกไม้มักจัดทำเป็นกลุ่มๆ ในหมู่บ้านมักเปลี่ยนกลุ่ม(คุ้ม)จัดทำโดยไม่ซ้ำกับผู้เคยทำแล้ว
ตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่ แม้ว่าต้นดอกไม้จะมีขนาดเล็กกว่าของอำเภอนาแห้ว แต่ก็มีจุดเด่นตรงการประดับดอกไม้เป็นพุ่มอย่างความสวยงามและมีความน่าสนใจตรงขบวนแห่ต้นดอกไม้จากวัดเมืองตูมเพื่อไปยังวัดศิริมงคลที่จะเริ่มตั้งขบวนกัน ราวๆ บ่ายโมง ผู้ร่วมขบวนแห่และผู้ที่ทำหน้าที่แบกต้นดอกไม้ก็จะพากันร้องรำและโยกตัวไปจังหวะเครื่องดนตรีพื้นบ้านกันอย่างสนุกสนานตลอดเส้นทาง เมื่อขบวนแห่ผ่านเข้าไปยังชุมชนจะชาวบ้านก็จะออกมาเล่นสาดน้ำ เป็นการเพิ่มความชุ่มฉ่ำ ดับร้อนให้กับผู้ร่วมขบวนแห่
การแห่ต้นดอกไม้นี้จะเป็นประเพณีนี้ที่คนในท้องถิ่นจัดสืบต่อกันมา แต่นักท่องเที่ยวต่างถิ่นที่มีโอกาสได้มาเยือนต้องประทับใจกลับไปแน่นอน นอกจากการไปร่วมชมร่วมขบวนแห่ต้นดอกไม้แล้วแล้ว ท่าลี่ยังมีสถานที่สำคัญที่น่าสน ที่ควรแวะไปอย่างเช่น พระธาตุสัจจะ วัดลาดปู่ทรงธรรม สะพานมิตรภาพ ไทย-ลาว ข้ามแม่น้ำเหือง และแวะทานอาหารกันที่แก่งโตนก่อนกลับด้วย
บ้านอาฮีเป็นชุมชนเก่าแก่ ซึ่งเคยมีฐานะเป็นเมืองนานนับร้อยปีมาแล้ว ชื่อว่าเมืองตูม มีเจ้าเมืองชื่อว่าท้าว สุนทรจักร แต่ไม่มีผู้สืบทอดอำนาจ ต่อมาจึงมีฐานะเป็นหมู่บ้าน มีประเพณีพิธีกรรมและการละเล่นต่างๆที่ยังคงรักษาไว้อย่างเหนียวแน่ และที่สนุกและครึกครื้นมากที่สุดคือ การแห่ต้นดอกไม้บุญเดือนห้า
การแห่ต้นดอกไม้เป็นประเพณีที่ชาวตำบลอาฮีจัดขึ้นทุกปี โดยมีจุดประสงค์เพื่อ บูชาขอขมาต่อพระรัตนตรัย เพื่อความเป็นศิริมงคลต่อตนเอง บ้านเมืองและนำปัจจัยไปบำรุงพระพุทธศาสนา ซึ่งมีกำหนดการดังนี้ วันสงกรานต์ คือวันที่ 13 เมษายน จะอัญเชิญพระพุทธรูปสำคัญของวัดลงมาตั้งไว้ที่หอสรงหรือโต๊ะรวมกันเพื่อให้ประชาชนได้ทำพิธีสรงน้ำ
ประเพณีแห่ต้นดอกไม้ ต.อาฮี อ.ท่าลี่ จ.เลย 2555
วันที่ 14 เมษายน จะอัญเชิญพระพุทธรูปเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองแห่ไปรอบๆหมู่บ้านให้ประชาชนนำน้ำหอมมาสรงพระเพื่อความเป็นศิริมงคลและเล่นสาดน้ำกัน เชื่อว่าถ้าชาวบ้านเล่นน้ำกันมาก ปีนั้นน้ำฝนจะอุดมสมบูรณ์ วันที่ 15 เมษายน วันปักธงก่อกองทราย
วันที่ 16 เมษายน วันแห่ต้นดอกไม้ไปคาราวะต่อ พระรัตนตรัย ก่อนจะนำพระพุทธรูปขึ้นไปประดิษฐานยังแท่นบูชาเดิม เพราะการเล่นสาดน้ำหรือการกระทำการใดต่อพระพุทธรูปในระหว่างนั้นอาจเป็นการล่วงเกินสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เคารพสูงสุด ในทุกๆปีชาวตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย โดยองค์การบริหารส่วนตำบลอาฮี กับสภาวัฒนธรรมตำบลอาฮี จัดงานประจำปีประกวดต้นดอกไม้ ขบวนแห่ต้นดอกไม้ จากหมู่บ้านต่างๆ ประกวดหมอลำพื้นบ้าน หมอแคน หมอสอย จ่ายพญา แข่งขันกีฬาพื้นบ้าน และการแสดงการละเล่นพื้นบ้าน
